BÀI TUYÊN TRUYỀN
PHÒNG CHỐNG BỆNH BẠI LIỆT
Bại liệt (poliomyelitis) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút bại liệt (poliovirus) thuộc nhóm vi rút đường ruột ở người gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và hô hấp. Vi rút này có thể khiến người bệnh bị viêm phổi, suy dinh dưỡng, teo cơ, khó thở, liệt cơ hô hấp và tử vong.
- Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo: trẻ không được sử dụng vắc xin phòng bại liệt nếu mắc bệnh sẽ rất nguy hiểm và có thể để lại di chứng liệt, tàn tật suốt đời. Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh bằng cách tiêm vắc xin cho trẻ em là vô cùng cần thiết để ngăn ngừa căn bệnh này.
- Vi rút Polio gây bệnh bại liệt có thể lây lan khi người bình thường tiếp xúc với thức ăn hoặc nước uống của người bệnh. Việc tiếp xúc trực tiếp với người vừa dùng vắc xin bại liệt đường uống hoặc người mang vi rút cũng có thể dẫn đến lây nhiễm.
- Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh bại liệt khi: Dùng chung đồ ăn uống, sinh hoạt cá nhân của người bệnh. Hít phải giọt bắn từ người đang bị nhiễm bệnh khi ho, hắt hơi.
- Khi vi rút bại liệt đã xâm nhập vào cơ thể thì sẽ có nguy cơ lây truyền cho người khác. Bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi, nhưng người lớn chưa được tiêm chủng đầy đủ cũng có thể mắc bệnh.
- Để phòng chống bệnh bại liệt, việc tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả và bền vững nhất. Tại Việt Nam hiện có nhiều loại vắc xin an toàn, được Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo sử dụng.
- Tiêm chủng là giải pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất. Hiện nay, Chương trình Tiêm chủng mở rộng đang sử dụng song song hai loại vắc xin: OPV (dạng uống, sống giảm độc lực)vàIPV (dạng tiêm, bất hoạt). Trẻ nhỏ cần được uống OPV và tiêm IPV đúng lịch để đạt miễn dịch bền vững, ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm. Các chuyên gia khuyến cáo, nếu tiêm đủ liều, vắc xin có thể bảo vệ đến 99% khỏi nguy cơ liệt do vi rút Polio.
Biểu hiện của bệnh bại liệt
Triệu chứng bệnh bại liệt khác nhau tùy theo thể bệnh. Bệnh được chia thành 3 thể:
- Bại liệt thể nhẹ (thể không điển hình): Triệu chứng giống các bệnh nhiễm virus khác: sốt cao, đau đầu, mất ngủ, đau họng, buồn nôn, nôn mửa, táo bón hoặc tiêu chảy. Bệnh thường tự hồi phục sau vài ngày.
- Bại liệt thể không liệt (thể viêm màng não vô khuẩn): Thường gặp các biểu hiện như đau đầu, cứng cổ và thay đổi về nhận thức, tâm thần.
- Bại liệt thể liệt (thể nặng): Biểu hiện ban đầu là sốt, đau đầu, cứng cổ, đau lưng, táo bón, nhạy cảm khi bị chạm vào cơ thể. Sau đó, bệnh nhân mất dần cảm giác và khả năng vận động ở chi dưới, dẫn đến liệt không đối xứng. Bệnh có thể hồi phục dần trong 2-6 tháng. Trường hợp nặng có thể liệt cả tủy sống và hành tủy, gây suy hô hấp và tử vong.
Phòng ngừa bệnh bại liệt
Ngành y tế khuyến cáo mọi người cần thực hiện các biện pháp sau:
- Tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 5 tuổi bằng vắc xin phòng bại liệt ít nhất 3 lần theo hướng dẫn. Hiện có hai dạng vắc xin: uống và tiêm, đều hiệu quả như nhau nếu tiêm đủ mũi, đúng lịch.
- Học sinh cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Vệ sinh lớp học: Lau chùi bàn ghế, đồ dùng học tập, lau sàn nhà bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa.
- Đảm bảo sử dụng nguồn nước sạch, nhà vệ sinh khô thoáng, sạch sẽ.
- Khi học sinh có các dấu hiệu như: sốt, buồn nôn, cứng gáy, đau cơ, đau chi hoặc liệt mềm cấp cần báo ngay cho giáo viên hoặc người phụ trách đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.
Để nâng cao nhận thức của học sinh về nguy cơ, dấu hiệu nhận biết cũng như lợi ích của tiêm chủng phòng bệnh bại liệt; Cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường trong công tác giám sát, phát hiện và xử lý sớm ca bệnh sẽ góp phần quan trọng trong việc kiểm soát, không để bệnh bại liệt lan rộng trong nhà trường.